วิธีหาคีย์เพลงด้วย 5 วิธี พร้อมตัวอย่างคอร์ดและขั้นตอนตรวจสอบให้มั่นใจ

การหาคีย์เพลงคือการระบุ โทนิกและโหมด เช่น C major หรือ A minor โทนิกคือโน้ตที่ฟังแล้วรู้สึกว่าเพลงกลับถึงบ้าน ส่วนโหมดบอกว่าศูนย์กลางนั้นเป็นเมเจอร์ ไมเนอร์ หรือบางครั้งเป็นโหมดอื่น

วิธีที่เร็วที่สุดคือใช้เครื่องหาคีย์และ BPMเพื่อรับคำตอบเบื้องต้น จากนั้นฮัมโน้ตที่ท่อนฮุกฟังแล้วจบสนิท หาโน้ตนั้นบนคีย์บอร์ดหรือกีตาร์ แล้วตรวจว่าคอร์ดสนับสนุนเมเจอร์หรือไมเนอร์หรือไม่ ถ้าท่อนต่างๆ ลงคนละศูนย์กลาง เพลงอาจมีการเปลี่ยนคีย์

5 วิธีหาคีย์เพลง

วิเคราะห์ไฟล์เสียงอัตโนมัติ
หาโทนิกด้วยหู
อ่านจากลำดับคอร์ด
ดูเครื่องหมายประจำกุญแจในโน้ตเพลง
ตรวจซ้ำด้วย DAW หรือโปรแกรม DJ

ตัววิเคราะห์ให้ความเร็ว หูบอกความรู้สึกคลี่คลาย และคอร์ดให้เหตุผลทางดนตรี การใช้ร่วมกันแม่นยำกว่าการเชื่อวิธีเดียว

1. เริ่มจากตัววิเคราะห์คีย์

อัปโหลดไฟล์ที่เสียงชัดไปยังตัวตรวจคีย์เพลง ผลลัพธ์อาจเป็น E minor, F major หรือ C-sharp minor ระบบจะวัดสัดส่วนของโน้ตทั้ง 12 กลุ่ม แล้วเทียบกับรูปแบบของคีย์เมเจอร์และไมเนอร์

ให้มองผลลัพธ์เป็นเพียงคีย์ที่เป็นไปได้ ไม่ใช่คำตัดสิน ลองเล่นโน้ตโทนิกที่ระบบบอกค้างไว้ใต้ท่อนฮุกและคอร์ดสุดท้าย แล้วลองคอร์ดเมเจอร์กับไมเนอร์บนโน้ตเดียวกัน

โปรแกรมมักสับสนคีย์ญาติ เช่น C major กับ A minor เพราะใช้โน้ตชุดเดียวกัน อินโทรที่มีแต่กลอง คอร์ดยืม การจูนต่ำ เพลงที่อัดจากเทป และการเปลี่ยนคีย์ล้วนทำให้ผลไม่แน่นอน หากสงสัย ให้ตัดช่วง 8 หรือ 16 ห้องที่มีคอร์ดชัดมาวิเคราะห์ใหม่

2. หาโทนิกด้วยการฟัง

เปิดท่อนฮุกแล้วหยุดหลังจบวลี ร้องหรือฮัมโน้ตยาวๆ ที่คิดว่าเพลงควรจบลงตรงนั้น จากนั้นหาโน้ตเดียวกันบนเครื่องดนตรี

ทำตามลำดับนี้:

เลือกท่อนฮุกหรือช่วงจบเพลง
ฮัมโน้ตที่ให้ความรู้สึกสงบ
เทียบกับกีตาร์หรือคีย์บอร์ด
ทดลองคอร์ดเมเจอร์และไมเนอร์
กลับไปเช็กท่อน verse และ bridge

อย่าเลือกโน้ตแรกหรือคอร์ดแรกโดยอัตโนมัติ เพลงป๊อปจำนวนมากเริ่มด้วยคอร์ด IV หรือ vi และเบสอาจเริ่มที่ dominant ก่อนกลับสู่โทนิก

ตัวอย่างเพลงไทยป๊อปสำหรับทำคัฟเวอร์

สมมติคอร์ดท่อนฮุกคือ G - D - Em - C ถ้าเมโลดี้พักที่ G และคอร์ด D ดึงกลับไป G อย่างชัดเจน ให้เขียนว่า G major แต่ถ้าเพลงพักที่ Em ซ้ำๆ และมี B7 ก่อน Em น้ำหนักจะไปทาง E minor

เมื่อต้องทำคัฟเวอร์ แยก คีย์ต้นฉบับ ออกจาก คีย์ที่ร้องสบาย ก่อน คีย์ต้นฉบับอธิบายเสียงในไฟล์ ส่วนคีย์ร้องสบายอาจต่ำหรือสูงกว่าเพื่อให้เข้ากับช่วงเสียงของนักร้อง

3. หาคีย์จากลำดับคอร์ด

จดคอร์ดที่วนซ้ำ แล้วหาเสียงประสานที่ทำหน้าที่เหมือนบ้าน การเคลื่อนจาก dominant ไป tonic เป็นหลักฐานสำคัญ เช่น G7-C ชี้ไป C major และ E7-Am ชี้ไป A minor

C major หรือ A minor

ลูป Am - F - C - G อยู่ได้ทั้งสองคีย์ ถ้า G กลับ C และเมโลดี้ปิดที่ C ให้ตีความเป็น C major ถ้า E7 คลี่คลายไป Am และเสียงร้องพักที่ A ให้เลือก A minor

มีคอร์ดนอกคีย์ต้องเปลี่ยนคำตอบหรือไม่

D - A - Bm - G เป็น I-V-vi-IV ใน D major หากมี E major แทรกก่อน A มันอาจเป็น secondary dominant ไม่ใช่การเปลี่ยนคีย์ คีย์บอกลำดับความสำคัญของเสียง ไม่ได้ห้ามใช้โน้ตโครมาติก

ถ้าเล่นกีตาร์ ให้คำนวณคาโปด้วย รูป G เมื่อคาโปช่อง 2 จะได้เสียง A คีย์จริงจึงเป็น A major แม้นิ้วจะจับรูป G

4. อ่านเครื่องหมายประจำกุญแจ

ไม่มีชาร์ปหรือแฟลตหมายถึง C major หรือ A minor หนึ่งชาร์ปหมายถึง G major หรือ E minor สองแฟลตหมายถึง B-flat major หรือ G minor

เครื่องหมายประจำกุญแจยังไม่เลือกคีย์ญาติให้เรา ต้องดูคอร์ดสุดท้าย cadence และเครื่องหมายแปลงเสียง ถ้าเพลงไม่มีเครื่องหมายประจำกุญแจแต่ใช้ G-sharp เพื่อไป A บ่อยๆ นั่นเป็นหลักฐานของ A minor

โน้ตเพลงหรือชีตคอร์ดออนไลน์อาจถูกย้ายคีย์เพื่อให้เล่นง่าย ตรวจเสียงคอร์ดแรกกับไฟล์ต้นฉบับเสมอ

5. ตรวจด้วย DAW หรือโปรแกรม DJ

Ableton Live, Logic Pro, FL Studio, Rekordbox และ Serato รองรับการวิเคราะห์คีย์หรือปลั๊กอินเสริม ใน DAW ให้ลูปช่วงที่มีฮาร์โมนีชัด ใช้เสียงเปียโนธรรมดา แล้วลองโทนิก โน้ตขั้น 3 และขั้น 5

โปรแกรม DJ อาจแสดงรหัส Camelot โดย A minor คือ 8A และ C major คือ 8B อ่านความสัมพันธ์ของรหัสได้ในคู่มือ Camelot Wheel รหัสนี้ช่วยจัดเพลงสำหรับมิกซ์ แต่ไม่แทนการฟัง

คีย์ญาติ การเปลี่ยนคีย์ และไฟล์ที่จูนไม่ตรง

คีย์เมเจอร์และไมเนอร์ที่เป็นญาติกันใช้โน้ตชุดเดียวกัน แต่มีจุดพักต่างกัน C major กลับสู่ C ส่วน A minor กลับสู่ A และมักมี E หรือ E7 นำเข้า Am

การ modulation คือการย้ายศูนย์กลางจริง เพลงไทยป๊อปอาจยกท่อนฮุกสุดท้ายขึ้นครึ่งเสียงเพื่อเพิ่มพลัง ควรจดว่า “ท่อนหลัก E major, ท่อนฮุกสุดท้าย F major” แทนการบังคับให้ทั้งเพลงมีคำตอบเดียว

ไฟล์จากเทปเก่าหรือวงที่จูนต่ำกว่า A=440 Hz อาจอยู่ระหว่างคีย์เปียโน ปรับเครื่องดนตรีให้เข้ากับไฟล์ก่อนตัดสินว่าคอร์ดผิด หากต้องการจังหวะด้วย ให้ดูวิธีหา BPM ของเพลง ซึ่งเป็นการวัดคนละอย่าง

ขั้นตอนตรวจ 3 ชั้น

รับคีย์ที่เป็นไปได้จากเครื่องมือ
หาโน้ตพักที่ปลายวลีด้วยการฟัง
เช็กโหมดและหน้าที่คอร์ด

ถ้าทั้งสามตรงกัน คำตอบเหมาะสำหรับเล่นสด เรียบเรียง หรือมิกซ์ หากไม่ตรงกัน ให้แยกวิเคราะห์ verse, hook และ bridge

คำถามที่พบบ่อย

คอร์ดแรกคือคีย์เพลงเสมอหรือไม่

ไม่เสมอ เพลงอาจเริ่มที่ IV, vi หรือคอร์ดนำ คอร์ดจบและโน้ตพักของเมโลดี้เป็นหลักฐานที่ดีกว่า

แยก major กับ minor อย่างไร

หาโทนิกก่อนแล้วลองโน้ตขั้น 3 ขั้น 3 ใหญ่สร้างคอร์ดเมเจอร์ ส่วนขั้น 3 เล็กสร้างคอร์ดไมเนอร์ จากนั้นฟัง cadence เพื่อยืนยัน

ทำไมเครื่องวิเคราะห์สองตัวตอบไม่เหมือนกัน

เครื่องมืออาจใช้ช่วงเสียงและโปรไฟล์ต่างกัน หรือเลือกคนละฝั่งของคีย์ญาติ ให้ทดสอบท่อนฮุกเดียวกันและเช็กโทนิกด้วยหู

เพลงเดียวมีหลายคีย์ได้ไหม

ได้ bridge หรือท่อนฮุกสุดท้ายอาจเปลี่ยนคีย์ ระบุคีย์พร้อมชื่อท่อนจะชัดที่สุด

เปลี่ยนคีย์คาราโอเกะแล้วคีย์เพลงเปลี่ยนหรือไม่

เปลี่ยน หากยกทั้งเพลงสองครึ่งเสียง C major จะกลายเป็น D major ความสัมพันธ์ระหว่างโน้ตคงเดิม แต่ระดับเสียงจริงสูงขึ้น

หาแล้วลองร้องในช่วงที่ใช้จริง

รับคำตอบแรกจากเครื่องหาคีย์และ BPM แล้วเล่นโทนิกที่ปลายท่อนฮุก หากจะร้องคัฟเวอร์ ให้บันทึกคีย์ต้นฉบับก่อน จากนั้นค่อยย้ายทั้งเพลงขึ้นหรือลงจนอยู่ในช่วงเสียงที่สบายโดยไม่เสียความสัมพันธ์ของคอร์ด